محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
474
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
و بر رزمآوران او ، تنگ خواهد گشت . به خدا سوگند كه من نااميد نيستم كه به خواست خداوند ، شما او را از جايگاهش برداريد . پس سواران خود را به شهرها و سواد آن گسيل كن و با بريدن راه خواربار و نيرو ، كار را بر آنان دشوار ساز . ولى تا رسيدن فرمان من ، شهرها را در محاصره مگير . اگر بر تو تاختند ، تو نيز بر ايشان بتاز . و براى پيروز گشتن بر ايشان ، از خدا يارى بخواه . هرگز نيرويى كمكى به ايشان نخواهد رسيد كه ما به اندازهء آن يا دو چندان آن ، به تو نيرو ندهيم . سپاس خداى را كه ناتوانى و خوارى در تو راه ندارد ؛ و من چيزى در شما سراغ ندارم كه نشانهء بزدلى يا هراس شما از آنان باشد . خداوند - عزّ و جلّ - شما را پيروز مىگرداند و با يارى بخشيدن بر مسلمانان ، شما را بر دشمنتان چيره خواهد ساخت و سپس از شما انتظار سپاسگزارى خواهد داشت تا به چگونگى كردارتان بنگرد . به تو سفارش مىكنم كه با عمرو بن عاص ، به نيكى رفتار كنى . به او نيز سفارش كردهام هيچ حقى را كه مىبيند و مىشناسد ، تباه نسازد ، چرا كه وى خردمند و كارآزموده است . درود و رحمت خدا بر تو باد . عمرو بن عاص رهسپار شد تا در آنجا كه ابو عبيده بود ، فرود آمد . ( 1 ) 302 / 4 وصيّت أبو بكر دربارهء جانشين ساختن عمر أنساب الأشراف ، بلاذرى ( نسخهء خطّى استانبول ) 2 / 486 ؛ السّنن الكبرى ، بيهقى 8 / 149 ؛ إعجاز القرآن ، باقلانى ( مصر 1315 ) ص 65 - 66 ؛ صبح الأعشى ، قلقشندى 9 / 359 - 360 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر اين ، وصيت أبو بكر بن ابو قحافه است در واپسين روزهاى زندگانى وى در اين جهان ، هنگامى كه از اين جهان بيرون مىرفت و به جهان ديگر گام مىنهاد و با آن آشنا مىگشت . آنگاه كه هر كافرى به خدا روى مىآورد و گمانمند بدكار ، به يقين مىرسد و شخص دو دل ، زبان به تصديق مىگشايد : من عمر بن خطّاب را پس از خود ، به جانشينى براى شما برگزيدم . به سخنان وى گوش فرا دهيد و از وى پيروى كنيد ؛ كه من در راه خدا و پيامبر وى ، در راه آيين او و خويشتن و شما ، از پرداختن به هيچ كار نيكى ، كوتاهى نكردهام . اگر وى دادگرى كند ، كه گمان و يقين من دربارهء او همين است . ولى چنانچه وصيّت مرا دگرگون سازد ، كردار هركس از آن خود اوست و انديشهء من در اين كار ، نيك بوده است و جز خداوند ، هيچكسى از پشت پرده آگاهى ندارد ؛ « و ستمكاران به زودى خواهند دانست كه بازگشتشان به كجاست . ( 1 ) »